Meer veiligheid in het OV met slimme digitale oplossingen
Onveiligheidsgevoel in het OV
Onveiligheid in het openbaar vervoer is een thema dat vaak in het nieuws komt. Voor mobiliteitsklanten is het een urgent vraagstuk, maar er lijkt nog geen goede (digitale) oplossing voor te bestaan. Perplex ging aan de slag: welke mogelijkheden zijn er om dit probleem digitaal aan te pakken?
Uit onderzoek van Pointer en het AD blijkt dat vrouwen in het openbaar vervoer aanzienlijk vaker een gevoel van onveiligheid ervaren dan mannen. OV-personeel bevestigt dit: metro- en treinmedewerkers melden steeds vaker incidenten zoals bedreigingen en mishandelingen, vooral tijdens piekuren en op drukke stations.
Veelvoorkomende oorzaken zijn seksuele intimidatie, fysiek ongewenst gedrag, zakkenrollen, verbaal geweld en geluidsoverlast. Het gevolg: veel vrouwen mijden het OV, vooral in de herfst en winter. OV-personeel ervaart meer werkstress, wat leidt tot burn-outs en ziekteverzuim. Voor mensen zonder auto beperkt het hun mobiliteit en toegang tot werk, onderwijs en sociale activiteiten.
Bestaande oplossingen
Er zijn al instrumenten om het veiligheidsgevoel te vergroten: cameratoezicht, beveiligingspersoneel, SOS-palen op afgelegen perrons en reis-apps met meld- en noodfuncties. WhatsApp- en SMS-meldpunten maken het makkelijk om snel contact op te nemen met de meldkamer.
Deze middelen bieden een basis, maar zijn vaak niet gericht op het daadwerkelijke gevoel van onveiligheid en het zelfredzaam maken van reizigers. Daar ligt de digitale kans.
Creatief denken, digitaal doen
Tijdens brainstormsessies kwamen we met innovatieve ideeën om bestaande OV-apps uit te breiden:
- Onveilige situaties op een kaart markeren, zodat reizigers inzicht krijgen in tijden en lijnen die als onveilig worden ervaren.
- Bij het indrukken van de noodknop kunnen andere reizigers een melding krijgen met de optie om livebeelden via hun camera te delen.
- Inzicht in de aanwezigheid en locatie van de conducteur in de trein.
- Een knop ‘ik voel me onveilig’ met opties om te bellen met Arriva of de politie, de locatie te delen, en veiligheidstips te ontvangen.
- Een overzichtspagina met treinlocatie, drukte, lengte van de trein en eventuele onveiligheid.
- Een duidelijke ‘in geval van nood’-knop op het beginscherm, met opties om de situatie te melden via foto, video of geluid.
Online met offline verbinden
Wat als een reiziger geen OV-app gebruikt? Met de crazy eight-methode — acht ideeën in acht minuten — vonden we ook offline-gerichte oplossingen:
- Veilige zones op stations waar je naartoe kunt gaan.
- Heatmaps die tonen welke gebieden als onveilig worden ervaren.
- Een codewoord om aan te geven dat je je onveilig voelt.
- Visuele gidsen via lampen die je naar een veilige plek wijzen.
- AI-gestuurde registratie van onveilige situaties op stations.
Conclusie
De brainstormsessie heeft creatieve én praktische ideeën opgeleverd die het veiligheidsgevoel in het openbaar vervoer kunnen versterken. Met meldingen van onveilige situaties, hulpopties via de noodknop, de mogelijkheid om foto’s en video’s toe te voegen en inzicht in de locatie van OV-personeel, kunnen reizigers sneller en gerichter reageren. Samen met vervoerders willen we deze concepten omzetten in concrete, impactvolle toepassingen.

